Kripto paraların en önemli özelliklerinden ikisi bir merkezi
yapıya sahip olmaması ve bütün işlemlerin herkes tarafından
görülebilir olması.
- Kripto paranızın kontrolünün sizde olmasına dikkat edin.
Güvenilir kripto para borsaları mevcut olsa da, hiçbir zaman
kripto borsalarına tamamen güvenmemelisiniz. Örneğin, 2019 Ocak
ayında saldırıya uğrayan Yeni Zelanda Bitcoin borsasının
kaybının 16 milyon dolar değerinde Ethereum ve ERC20 token
olduğu ortaya çıktı. Bazı kripto para borsaları neredeyse her
hafta bir siber saldırıya uğruyor. Bu yüzden, kripto paranızın
kontrolüne sahip olduğunuzdan emin olun.
- Hardware bir cüzdan edinin. Kripto paranızı bu hardware
cüzdan ile saklayın.
- Herhangi bir kripto para borsasına girmeden ve para
yatırmadan önce o platform hakkında çok iyi araştırma yapın.
- Private key adı verilen özel anahtarınızı bilgisayarınızda
privatekey adı altında bir dosyada tutmaktan kaçının. Mümkünse
bir kağıt parçasının üstüne yazıp, güvenli bir yere koyun. 2017
yılında France 2 kanalı üzerinden bulanık bir şekilde verilen
QR kodu ve anahtarı çözebilen izleyiciye 1000 Dolar değerinde
Bitcoin teklif edildi ve bu gerçekten başarıldı. Michel Sassano
ve Clement Storck adında iki kişi bulanıklaşmış QR kodunu ve
özel anahtarı gerçek anlamda ‘’hacklemeyi’’ başardı ve 1000
doların sahibi oldu. Anahtarlarınızı aynı zamanda birden fazla
yerde de saklamayı düşünebilirsiniz. Çevrimiçi olarak saklamaya
karar verseniz bile, kesinlikle özel anahtarınızı e-posta ya da
mesaj ile kendinize gönderip kaydetmeyin.
-
Kripto
işlemlerinizi gizlilik ve güven içinde gerçekleştirmek için
VPN kullanmakta bir opsiyon. VPN kullandığınızda bütün
internet trafiğiniz sizin için oluşturulan sanal özel bir ağ
üzerinden seyahat eder. Bu sanal özel ağ, üçüncü partiler
tarafından kontrol edilemez, takip edilemez ve kaydedilemez.
Bu ağ içinde seyahat eden bütün veriler şifrelenir.
- Klasik bankacılık işlemlerinde olduğu gibi, kripto para söz
konusu olduğunda da kötü niyetli bilgisayar korsanları, hassas
bilgilere ulaşabilmek ve hesaplardan para çalabilmek için her
an sistemin zayıf noktalarını arıyorlar. Bunu e-posta ile
gönderilen ve e-dolandırıcılık kapsamına giren yöntemlerle
yapıyorlar. Phishing adı verilen e-dolandırıcılık ile kötü
niyetli bilgisayar korsanları, e-posta üzerinden resmi bir
kurum olarak davranıp e-posta alıcısının ekteki dosyayı
indirmesini veya linke tıklamasını istiyor. Bu tip dosyalar ya
da linkler, kullanıcıların ya bilgilerini çalıyor ya da
ransomware adı verilen fidye yazılımını e-posta alıcısının
bilgisayarına sızdırarak bireyden para alana kadar
bilgisayarını kullanmasına izin vermiyor. Hatta, bu parayı
yatırması için bireye sınırlı bir süre veriyor ve bu süre
bittiğinde bilgisayardaki bütün verileri ve bilgileri siliyor
ve bilgisayarı kullanılmaz hale getiriyor. Bu yüzden, e-posta
gönderenin şüpheli olduğunu veya birini ya da bir kurumu taklit
ettiğiniz durumlarda kesinlikle o e-postada bulunan linki
tıklamayın ya da dosya ekini indirmeyin. Facebook gibi sosyal
medya platformlarında dahi arkadaşlarınızdan gelen dosya
eklerini açmadan önce dosyanın ne içerdiğini sormanızda fayda
var.
- Kripto alışverişi yapmak için kullandığınız web sitelerin
SSL adı verilen Güvenli Soket Katmanı
sertifikasına sahip olduğundan emin olun. Bunu sitenin HTTPS
olup olmadığına bakarak kontrol edebilirsiniz. HTTP olan web
siteler bu sertifikaya sahip değildir ve bu web siteler
üzerinden gerçekleştirdiğiniz işlemler, parolalarınız
şifrelenmez ve ele geçirilebilir.
- ICO (Initial Crypto Offering) süreçlerine girmeden ve de
yatırım gerçekleştirmeden önce o kripto paranın arkasındaki
takımı, kimler olduklarını, güvenilir olup olmadıklarını,
sosyal medya hesapları olup olmadığını, projeleri hakkında
makaleleri olup olmadığını kontrol edin. Varsa whitepaper adı
verilen sunum belgelerini okuyun, yoksa zaten bu kötü bir
işarettir.
-
FOMO,
yani Fear of Missing Out (Kaçırma Korkusu) ile ani alımlar ya
da satışlar yapmayın. Sosyal medya üzerinden ya da bir
arkadaşınızdan bir kripto paranın değer olarak ciddi bir
artış yaşayacağı hakkında söylentiler duyabilirsiniz. Bu
fırsatı kaçırma korkusuna yenik düşüp, bilmediğiniz bir
kripto paraya yatırım yapmadan önce araştırmanızı yapın ve
unutmayın ki her yükselişin bir düşüşü vardır. Ani
yükselişler genel olarak ani düşüşlerin habercisidir.